Azərbaycanın Xalq Rəssamı, yaradıcılığı demək olar ki, altmış illik karyeraya malik ustad rəssam.
Kamil Əli Abbas oğlu Xanlarov 1915-ci ildə Bakıda anadan olub. Onun rəsmə olan marağı erkən yaşlarda üzə çıxmış və onu Baku Rəssamlıq Kollecinə aparmış, burada tanınmış müəllimlər İlya Rıjenkо, Margarita Efendi və Salam Salamzadənin rəhbərliyi altında təhsil almışdır.
1932-ci ildə hələ tələbə olarkən o, “Kənddə Görüş” adlı ilk rəsm əsərini sərgiləmişdir. Bu əsər inqilab sonrası Azərbaycan kəndlərinin həyatını və ruhunu əks etdirirdi. Bu erkən uğur onun ömürlük sənətkarlıq yoluna zəmin yaratdı.
K.Xanlarovun yaradıcılığı mənzərələr, portretlər və natürmortlar daxil olmaqla bir neçə janrı əhatə edir.
Müharibədən əvvəlki və müharibə illərində onun əsərləri “Tovuzda Kəndli Üsyanı”, “Məzdağın Edamından Öncə”, “Cavanşirin Dəstəsi”, “Sasanilərin Qovulması” və “Şirvanlı və Fələkinin Hüzurunda Şirvanşah Manuçəhrə Qəsidə Oxuyan Əbu Ullah” kimi tarixi və inqilabi mövzulara həsr olunmuşdur.
Müharibədən sonrakı illərdə o, əsasən mənzərələrə və kənd həyatına diqqət yetirmiş, canlı kontrastlar, harmonik rənglər və miniatür təsviri ənənələrinə lyrik istinadlarla işləyirmişdir. “Cənub Sərhədində”, “Norəşən Vadisi”, “İlanlı Dağ”, “Bilgəhdə Şəfəq”, “Köhnə Abşeron” və “Şərq Natürmortu” kimi əsərlər xüsusilə diqqət çəkir.
O, həmçinin Sultan Məhəmməd, Ağa Mirək, Qətran Təbrizi, Nizami Gəncəvi, Cavanşir və Nəsimi kimi görkəmli tarixi şəxsiyyətlərin portretlərini də çəkmişdir.
K.Xanlarovun əsərləri Azərbaycanda və dünya üzrə bir sıra muzeylərdə sərgilənmişdir, o cümlədən Avstriya, Macarıstan, Rumıniya, Almaniya, Misir, İraq, Kanada, Suriya, Norveç, Fransa, Finlandiya, Yaponiya, İran, Əfqanıstan, Türkiyə və Polşa. Onun zəngin yaradıcılığını əks etdirən bir neçə fərdi sərgi keçirilmişdir. Ən yaxşı əsərləri böyük nəşrlərdə, kataloqlarda və jurnallarda reproduksiya olunmuş, Azərbaycan milli sənətini qürurla təmsil edir.
O, həmçinin fədakar müəllim kimi fəaliyyət göstərmiş, Tahir Salahov, Toğrul Nərimanbəyov, Elmira Şaxtaxtinskaya, Tofiq Ağababayev, Hafiz Məmmədov, Rəsim Babayev, Əli Verdiyev və bir çox digər azərbaycanlı rəssamlara rəhbərlik etmişdir.
Kamil Xanlarov “Kəndlilər” (1937) və “Fətəli Xan” (1945) filmlərinin bədii tərtibatında iştirak etmiş və 1947-ci ildə Abdullah Şaiqin “Nüşabə” dramının səhnə qoyuluşunda rəssam kimi çalışmışdır.
Kamil Xanlarov Azərbaycan sənətinin əsas dayaqlarından biri olaraq qalır, həm yaradıcılıq irsi, həm də gələcək nəsillərə qoyduğu davamlı təsir ilə yüksək qiymətləndirilir.